In samenwerking met MT/Sprout – Geschreven door: John van Schagen
Van leegstaand IBM-kantoor naar bruisende ondernemershub. B. Amsterdam groeide in elf jaar uit tot een van de grootste broedplaatsen voor startups en scaleups in Europa. Volgend jaar komen daar ook nog woningen bij. ‘Je kunt werknemers niet alleen een inspirerende werkplek, maar straks ook een woning aanbieden.’
Amsterdam-West, op de hoek van de A10 en A4, net buiten de ring. Wie in dit gebied een jaar of elf geleden een kijkje kwam nemen, kreeg een ietwat troosteloze aanblik voorgeschoteld. Het markante IBM-kantoor stond al zeker tien jaar leeg en de naastgelegen fabriekshal was aan het verpieteren. Hier werden decennialang typemachines geproduceerd, oude economie dus.
‘Verschillende projectontwikkelaars en makelaars hadden hun tanden al stukgebeten op dit gebied. Het was een andere tijd, we zaten nog in de nasleep van de kredietcrisis’, vertelt Bas van Veggel van Timeless Investments.
Zijn bedrijf kreeg via een vastgoedtransactie de oude typemachinefabriek in handen en schreef een pitch uit voor mensen met een creatief concept. Zo werd het idee voor een nieuwe co-working space geboren, geïnspireerd op een destijds nog jonge trend uit Berlijn: een startup-community in een rauw en industrieel jasje.
Snelle groei
Zonder strak plan met architecten, een duidelijk marketingstrategie of glossy brochures moesten Van Veggel en zijn collega’s op zoek naar huurders. ‘Veel budget was er niet, het was letterlijk pionieren’, vertelt hij. ‘Een startup uit Delft was de eerste partij die toehapte, daarna volgden er snel meer. Eerst de startende bedrijven, later ook een aantal gevestigde namen die dicht bij die frisse energie wilden zitten. Zo ontstond gaandeweg een lappendeken van tussenzetwandjes.’
Aanvankelijk was het plan om de bovenste verdiepingen via een makelaar te verhuren. Oldschool dus. Maar B. Amsterdam werd in korte tijd zo’n groot succes, dat al snel het hele pand vol zat met jonge bedrijven en een aantal corporates. ‘Het concept bleek een schot in de roos. De gemeente werkte mee, er kwamen sportfaciliteiten, horeca én eventruimtes. Het concept werd een kleine stad in één gebouw’, aldus Van Veggel.
Inmiddels telt B. Amsterdam al drie van dit soort gebouwen. Samen zijn ze goed voor 40.000 vierkante meter en huisvesten ze meer dan driehonderd bedrijven. ‘We zijn na de RAI de grootste eventlocatie van Amsterdam’, zegt Van Veggel trots. ‘Zo organiseert een groot internationaal merk hier in de maanden september en oktober een conferentie voor honderden mensen uit binnen- en buitenland. Dan voel je letterlijk de energie door het gebouw stromen.’
Kruisbestuiving werkt fantastisch
Zo’n acht jaar geleden kwam Tessa Bakker als ceo aan boord. Ze trof naar eigen zeggen veel creativiteit aan, maar nog weinig structuur. ‘Ik ben de interne organisatie gaan bouwen en heb een sterk team neergezet’, zegt Bakker. Wat B. Amsterdam zo bijzonder maakt, is volgens haar de mix van startups, scaleups én corporates.
‘Die kruisbestuiving werkt fantastisch. Startups brengen lef en dynamiek, corporates hebben budget en slagkracht. Dat levert nieuwe samenwerkingen en opdrachten op.’ Ook de flexibiliteit noemt ze een doorslaggevende factor. ‘Een bedrijf kan hier in korte tijd verdubbelen in omvang, maar ook terugschakelen als dat nodig is. Traditionele verhuurders werken vaak met meerjarige contracten, maar bij ons kun je als ondernemer ook kiezen voor meer flexibiliteit en vrijheid.’
Tegenslag was er de afgelopen jaren natuurlijk ook. Bakker herinnert zich de coronacrisis nog als de dag van gisteren. ‘We gingen meteen actief in gesprek met onze huurders, om samen te kijken hoe we door deze periode heen konden komen.’ Eén van de initiatieven uit die tijd is de B. Padelclub, dat in de jaren erna zou uitgroeien tot een van de populairste padellocaties van de stad, met maar liefst twaalf banen. ‘Sporten mocht nog wél tijdens de lockdowns. Het gaf ons energie in een moeilijke tijd.’
Succesverhalen uit eigen huis
Door de jaren heen zijn heel wat bedrijven groot geworden binnen de muren van B. Amsterdam. Een bekend voorbeeld is Source.ag, een startup die AI- en datasystemen ontwikkelt die glastuinders helpen hun productie te optimaliseren. Bakker: ‘Ze begonnen hier met een klein kantoor en hebben nu bijna een hele verdieping voor zichzelf. De flexibiliteit en de omgeving hielpen hen om sneller te groeien en talent aan te trekken.’
Toch is B. Amsterdam er niet alleen maar voor snelgroeiende startups, benadrukt ze. ‘PwC en Atradius zitten hier in de buurt en maken maar wat graag gebruik van onze creatieve zalen. En zo organiseren ook ziekenhuizen, advocatenkantoren en Rabobank hier regelmatig hun events. Jaarlijks lopen duizenden bezoekers door de eventruimtes, variërend van productlanceringen tot grootschalige congressen.’
Naast kantoorruimte en events is B. Amsterdam ook een laboratorium voor nieuwe ideeën. ‘Een golfsimulator testen, podcaststudio bouwen of nachtclub beginnen. Dit soort ideeën ploffen regelmatig op ons bureau’, zegt Van Veggel.
‘Ga maar doen, is doorgaans onze reactie. Als het werkt, dan maken we later wel de afspraken. Zo geven we bijvoorbeeld ook ruimte voor creatieve makers, mits ze iets terugdoen voor de community. Het draait allemaal om kruisbestuiving.’ Dat ruimte bieden voor nieuwe ideeën komt nog beter tot zijn recht nu het gebied ook officieel is aangemerkt als een van de innovatiedistricten in Amsterdam.
Naar een complete stadswijk
Toch ligt de grootste groei niet meer binnen de gebouwen zelf, maar in de omgeving. B. Amsterdam maakt onderdeel uit van het Schinkelkwartier, decor van een van de grootste stedelijke uitbreidingen van Nederland. ‘We hebben het over een miljoen vierkante meters die hier de komende tien jaar worden ontwikkeld’, zegt Van Veggel.
‘Het wordt een mix van wonen, werken, winkelen en recreatieve voorzieningen. Met veel groen en betere ov-verbindingen. Zo gaan we van een monofunctioneel kantorenpark naar een echt bruisende wijk. Met King’s Cross in Londen als inspirerend voorbeeld.’
Pal naast de oude typemachinefabriek zien we al de eerste contouren van die ambitie. Hier wordt gewerkt aan een nieuw woonconcept, B. at Home. ‘We bouwen in de eerste fase 300 woningen. Het gaat om sociale huur, middenhuur én vrije sector’, vertelt Bakker.
‘Heel bijzonder is dat onze members en huurders voorrang kunnen krijgen. In tijden van grote arbeidskrapte is dat goud waard. Je kunt werknemers dus niet alleen een inspirerende werkplek, maar straks ook een woning aanbieden. Dat is echt bijzonder.’
Na elf jaar pionieren kijken ze bij B. Amsterdam dus nadrukkelijk vooruit, naar een nóg mooiere toekomst. Van Veggel: ‘We hebben bewezen dat je van leegstand iets bijzonders kunt maken. Nu willen we de motor zijn achter de transformatie van dit hele gebied, dat wat ons betreft, gaat uitgroeien tot de beste plek om te werken en wonen in heel Amsterdam.’
